Częste pytania

Poniżej przedstawiamy najczęściej zadawane pytania dotyczące embolizacji mięśniaków macicy. Odpowiedzi nie powinny być uznawane za poradę lekarską ale przedstawiają one typowe doświadczenia pacjentów. Zawsze należy porozmawiać z własnym lekarzem tak, aby mógł się on wypowiedzieć na temat Twojego przypadku.

 

  • Jakiego typu mięśniaki można poddać embolizacji?
  • Czy sztuczne cząsteczki użyte w trakcie embolizacji mogą wyciec lub spowodować jakiekolwiek uszkodzenia innych części ciała??
  • Jak szybko działa embolizacja?
  • Czy isnieją efekty uboczne?
  • Czy są osoby uczulone na materiały wstrzykiwane w trakcie embolizacji?
  • Czy stosuje się znieczulenia ogólne?
  • Czy niektóre mięśniaki macicy są zbyt duże aby je poddawać embolizacji?
  • Czy embolizacja powstrzyma od tworzenia się nowe mięśniaki macicy?
  • Dlaczego nie muszę być w szpitalu w celu poddania się embolizacji?
  • Czy istnieje odpowiedni wiek dla embolizacji?
  • Jakie są niektóre z przyczyn, dla których nie byłabym dobrą kandydatką do poddania się embolizacji?
  • Czy embolizacja jest w fazie doświadczalnej?
  • Jak długo stosujecie embolizację w celu kontroli ciężkiego krwawienia?
  • Dlaczego mój lekarz nie wykonuje embolizacji?
  • Co jeśli chodzi o płodność?
  • Jak szybko po zabiegu embolizacji mogę podjąć starania o zajście w ciążę?
  • Czy embolizacja jest ujęta w mojej polisie ubezpieczeniowej?
 

 Najnowsze pytania:

  • W jakich sytuacjach należy zasięgnąć porady lekarskiej po embolizacji ?

  • Jak powinny zmienić się moje miesiączki po zabiegu? 

  • Jak szybko zauważę poprawę po zabiegu?

  • Co może się stać z mięśniakami po embolizacji?

  • Czy powinna przejmować się faktem narażenia na promieniowanie podczas zabiegu?

  • Po zabiegu embolizacji odczuwam ból nogi. Czy powinnam się martwić ?

     

Zabieg


Jakiego typu mięśniaki macicy można poddać embolizacji?

Warunkiem koniecznym kwalifikującym do zabiegu embolizacji jest stwierdzenie obecności objawowych mięśniaków macicy. Wszystkie wielkości mięśniaków macicy były z powodzeniem poddawane embolizacji. Kurczenie się będzie bardziej odczuwalne w przypadku mięśniaków macicy o średnicy mniejszej niż 10/12 cm. W czasie embolizacji leczymy wszystkie mięśniaki macicy, bez względu na ilość i lokalizacje. Przeciwskazania do zabiegu embolizacji mięsniaków macicy to: mięsniaki uszypułowane, o bardzo wąskiej szypule, ciąża, zakażenie narządów miednicy lub ogólne, nowotwór żlośliwy, ciężka reakcja alergiczna na środek cieniujący (kontrast), niewydolność nerek, choroba psychiczna, wkładka wewnątrzmaciczna (względne).

Czy cząsteczki użyte w trakcie embolizacji mogą wyciec lub spowodować jakiekolwiek uszkodzenia innych części ciała?

Cząsteczki są podawane poprzez tętnice do łożyska naczyniowego mięśniaków. Są one przenoszone dzięki przepływowi krwi, do coraz drobniejszych naczń, do momentu gdy zatykają napływ krwi do mięśniaka. Zdarzają się połaczenia pomiędzy tętnicą maciczną i jajnikową. Do embolizacji używany jest materiał embolizayjny o średnicy większej niż wczesniej wymienione połaczenia stąd ewentualne uszkodzenie jajników zdarza się bardzo rzadko - mniej niż 1/3 % u kobiet <45 roku życia.

 Jak szybko działa embolizacja?

Mięśniaki macicy zaczynają kurczyć się zaraz po zabiegu. Już następnego dnia w kontrolnym badaniu usg widac zmniejszenie objętości mięśniaków. Postęp w powstrzymywaniu nieprawidłowych krwawień jest natychmiastowy, a obkurczenie mięśniaków o 40/60% osiągane jest w trzy/sześć miesięcy od zabiegu.

Czy istnieją efekty uboczne?

Duża część pacjentek odczuwa ból podbrzusza przez jeden do dwóch dni od zabiegu. Niektóre pacjentki, zwłaszcza te z większymi mięśniakami macicy doświadczają stanu podgorączkowego po embolizacji. W pierwszych dniach po zabiegu mogą pojawiać się niewielkie plamienia. Pierwsza miesiączka może być przyspieszona.  Mogą wystpić przejściowe lub stałe zaburzenia misiączkowania. Zaburzenia występują u mniej ni 1/3 % kobiet poniżej 45 roku życia. 

W przypadku gdy zabieg wykonywany jest bez znieczulenia zewnątrzoponowego, możemy u większości pacjentek spodziewać się zespołu poembolizacyjnego. Jest to charakterystyczna reakcja organizmu mająca związek z ostrym, przejściowym niedokrwieniem mięsnia macicy . Występować tu może ból, nudności wraz z wymiotami, miernie podwyższona temperatura ciała nieprzekraczająca 37,5 °C.

Czy są osoby uczulone na materiały wstrzykiwane w trakcie embolizacji?

Nie zanotowano, aby cząstki używane do embolizacji wywołały kiedykowiek reakcje alergiczną u jakiejkolwiek pacjentki. Nowoczesne czątki pokryte są specjalnym materiałem, który w kontakcie z krwią łączy się z albuminami i imituje naturalna "cząstke" ciała ludzkiego, co dodatkowo nie pozwala na powstanie reakcji zapalnej. Przeciwskazaniem względnym jest uczulenie na środek cieniujący (kontrast).

Czy stosuje się znieczulenie ogólne?

W przypadku embolizacji nie stosuje się znieczulenia ogólnego. Idea zabiegu jest mała inwazyjność, stąd nie ma potrzeby dodatkowe obarczanie pacjentki ryzykiem znieczulenia ogólnego.  Procedura ta wykonywana jest w premedykacji i znieczuleniu miescowym, lub w znieczuleniu zewnątrzopowonowym. 

Czy niektóre mięśniaki macicy są zbyt duże aby je poddawać embolizacji?

Mięśniaki każdej wielkości były z powodzeniem poddawane embolizacji. Najlepsze efekty przynosi embolizacja mięśniaków o średnicy do 10/12 cm. Większe mięśniaki powodują wzrost zagrożenia powikłaniami. Liczba mięśniaków nie jest ograniczeniem metody.

Czy embolizacja powstrzyma od tworzenia się nowych mięśniaków macicy?

Raz zaembolizaowny mięśniak nie odnowi się. Zabieg nie działa w przyszłość i nie można zagwarantować, że nie utworzą się nowe mięśniaki w innej części macicy, jeśli pacjentka ma takie predyspozycje. Podobna sytuacja jest w przypadku miomektomii (usuwa się tylko objawowe mięsniaki, nie zawsze da się usunąć wszystkie, pozostawione mogą rosnąć, lub też mogą się tworzyć nowe) Należy pamietać, że w czasie embolizacji leczymy wszystkie mięśniaki, również te najmniejsze, kórych często nie widać w badaniu USG, co zapobiega ich rozwojowi.

 

Symptomy


Czy istnieje odpowiedni wiek dla embolizacji?

Nie. Mięśniaki macicy dotykają kobiet w każdym wieku. Odpowiednim czasem na reakcję jest chwila, gdy stają się one problemem.

Czy embolizacja jest w fazie doświadczalnej?

Embolizacja od dawna jest stosowana do kontroli silnych krwotoków (ciężkie krwawienie) w wielu częściach ciała, włączając w to macicę, od ponad 20/30 lat. Embolizacja mięśniaków macicy po raz pierwszy została wprowadzona na początku lat 90-tych we Francji przez J. Ravina i współpracowników. Posiada rekomendacje Amerykańskiego, Królewskiego Brytyjskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników W tej technice nie ma niczego eksperymentalnego. Embolizacja została zatwierdzona przez FDA i jest obejmowana przez publiczne (SPSK 4 w Lublinie) i część prywatnych polis ubezpieczeniowych.

Jakie są powody, dla których nie byłabym dobrą kandydatką do embolizacji?

Niektóre inne schorzenia mogą dawać podobne objawy jak mięsniaki macicy. Warunkiem koniecznym do skutecznej i bezpiecznej embolizacji jest niewątpliwie bardzo dobra współpraca radiologa zabiegowego z ginekologiem. W czasie wywiadu i badania podmiotowego ginekolog w pierwszej kolejności decyduje czy chora kwalifikuje się do jakiegokolwiek leczenia. Jedynie około 20 % chorych które mają mięśniaki, cierpią na objawy z nimi związane. Te właśnie pacjentki kwalifikują się do leczenia. Badaniem obrazowym pierwszego rzutu jest przezpochowe USG., kolejnym krokiem jest wykonanie badania rezonansu magnetycznego niezbędnego do kwalifikacji radiologicznej. Mają one na celu wykluczenie innych, poza mięśniakami, patologii w obrębie miednicy. Niezbędne jest również zbadanie endometrium, w tym celu wykonuje się biopsję aspiracyjną metodą Pipella, wykonanie badania cytologicznego szyjki macicy i bakteriologicznego pochwy. Z badań laboratoryjnych należy wykonać: morfologie, próby krzepnięcia (INR, APTT) i nerkowe (kreatynina, mocznik) stężenie FSH w 3 dniu cyklu, OB i CRP, badanie ogólne moczu, test ROMA. Zabieg wykonuje się do 10 tego dnia cklu.

Zgłoś się do ginekologa, który jest zaznajomiony z techniką embolizacji, zbada Cie pod tym kątem i odpowiednio zakwalifikuje. Przeciwskazania do zabiegu embolizacji mięsniaków macicy to: mięsniaki uszypułowane, o bardzo wąskiej szypule, ciąża, zakażenie narządów miednicy lub ogólne, nowotwór żlośliwy, ciężka reakcja alergiczna na środek cieniujący (kontrast), niewydolność nerek, choroba psychiczna, wkładka wewnątrzmaciczna (względne).

Kluczowym elementem jest upewnienie się, że przyczyną zgłaszanych objawów są właśnie mięśniaki, a nie inna patologia. Przed kwalifikacją do embolizacji należy dokładnie ocenić jamę macicy i źródło/pochodzenie nieprawidłowego krwawienia.

Dlaczego mój lekarz nie wykonuje embolizacji?

Procedura ta wymaga wysoko specjalistycznego sprzętu, profesjonalnego szkolenia w zakresie radiologii, jak również ginekologii i dużych umiejętności. Wielu lekarzy nie ma możliwości połączenia tych elementów w swojej praktyce.

Co jeśli chodzi o płodność?

Kobiety zachodzą w ciążę po embolizacji. Kobieta zdolna do zajścia w ciążę przed zabiegiem, zachodzi również i po nim. Kobiety z powodzeniem donosiły ciążę do końca po wcześniej odbytym zabiegu embolizacji. Najlepiej zapytaj swojego lekarza o ryzyko bezpłodności powiązane z klasycznymi, poważnymi, operacjami takimi jak miomektomia zanim zdecydujesz się na jakikolwiek krok. Szczegóły na temat zachowania płodności znajdziesz > tutaj <

Jak szybko po zabiegu embolizacji mogę podjąć starania o zajście w ciążę?

Radzimy abyś odczekała 6 miesięcy po zabiegu embolizacji przed próbą zajścia w ciążę.

Czy embolizacja jest ujęta w mojej polisie ubezpieczeniowej?

Na chwile obecną jedyny ośrodek, który wykonuje embolizacje w ramach umowy z NFZ (czyli bezpłatnie) to ośrodek lubelski: Zakład Radiologii Zabiegowej SPSK4.  Pozostałe ośrodki (zobacz w zakładce gdzie wykonać) wykonujące zabieg embolizacji to placówki prywatne.

 

Najnowsze pytania i odpowiedzi:

 

W jakich sytuacjach należy zasięgnąć porady lekarskiej po embolizacji ?

Wymagana jest natychmiastowa konsultacja z zespołem wykonującym embolizacje, jeśli wystąpi którykolwiek z następujących objawów:

  • bardzo złe samopoczucie 
  • intensywny ból
  • wysoka gorączka
  • tkliwość w podbrzuszu 
  • brzydko pachnąca wydzielina z pochwy

 Jak powinny zmienić się moje miesiączki po zabiegu? 

Jeśli cierpiałaś na przedłużające się i obfite miesiączki, po zabiegu twój okres powinien stopniowo powrócić do normy. Bezpośrednio po zabiegu, przez pierwsze 3 miesiące, miesiączki mogą być nieregularne. Czasami zdarza się, że jednego lub dwóch cykli nie będzie. 

Jak szybko zauważę poprawę po zabiegu? 

Przeważnie potrzeba 2-3 miesiące, aby zauważyć efekty zabiegu, w szczególności złagodzenie objawów związanych z uciskiem. Pierwsze miesiączki również powinny być mniej obfite. Kolejne miesiące przyniosą coraz to lepsze efekty. W ciągu 6 ciu miesięcy przeważnie dochodzi do znacznego zmniejszenia objętości mięśniaków i poprawy komfortu życia. 

Co może się stać z mięśniakami po embolizacji?

Mięśniaki modelujące śluzówkę macicy mogą się wydzielić do jamy macicy i pochwy w całości lub w małych kawałkach. Wydzielnie przeważnie występuje 6 tygodni do 3 miesięcy po zabiegu. Jeśli tak się stanie, możesz czuć ból podobny do tego w czasie miesiączki i zauważyć plamienie.  Przeważnie mięsniaki zmniejszają swoją objętość/kurczą się o 40-60 % po 3/6 miesiącach po zabiegu. 

Czy powinna przejmować się faktem narażenia na promieniowanie podczas zabiegu?

Zabieg wykonuje się pod fluoroskopią (promieniowanie X), ale dawka promieniowania, jest dużo niższa niż przewidują normy. Promieniowanie w takiej dawce nie wiąże się z negatywnymi skutkami dla pacjenta.

 

Po zabiegu embolizacji odczuwam ból nogi. Czy powinnam się martwić ?

Może być kilka powodów tego stanu. Jeśli ból lokalizuje się w okolicy miejsca nakłucia, możliwe że powstał krwiak, nie stanowi on zagrożenia. Po pewnym czasie się wchłonie. Kolejnym powód bólu kończyny może być związany ze stanem zapalnym powstałym po embolizacji i uciskiem mięśniaka/ów na nerwy w miednicy co skutkuje bólem biodra, pośladka lub promieniującym bólem w dół do kończyny. Powinno to w miare szybko ustąpić po niesteroidowych lekach przeciwzapalnych (NLPZ)

Zakrzepice żył głębokich (Deep Vein Thrombosis, DVT) należy rozważyć jeśli ból jest skojarzony z obrzękiem kończyny. Łatwym sposobem weryfikacji jest USG Doppler. Zakrzepica żył głębokich nie jest związana z niecelowaną embolziacja, lecz może być efektem unieruchomienia po zabiegu (po operacjach chirurgicznych to ryzyko jest dużo wyższe).

Na pytania odpowiada Dr n. med. Krzysztof Pyra