Embolizacja mięśniaków macicy

Bezinwazyjna metoda leczenia mięśniaków macicy

     Embolizacja jako procedura medyczna istnieje od 1975 roku. W ginekologii używana była do redukcji krwawienia w trakcie operacji narządów rodnych. Członkowie Amerykańskiego Stowarzyszenia Leczenia Mięśniaków Macicy zauważyli inny istotny efekt. Embolizacja powodowała kurczenie się mięśniaków macicy. Perspektywa skutecznego, nieinwazyjnego leczenia przyczyniła się do badań, prób i medycznej akceptacji metody. Od 2006 posiada rekomendacje Amerykańskiego, a od 2009 Królewskiego Brytyjskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Według wytycznych Kanadyjskiego Towarzystwa Ginekologii i Położnictwa, kandydatką do zabiegu embolizacji może być każda pacjentka z objawowymi mięśniakami, gdzie korzyści w postaci ustąpienie objawów po zabiegu przewyższają ryzyko komplikacji, u której nie stwierdza się przeciwskazań do wykonania zabiegu. Należy zwrócić uwagę, że embolizacja mięśniaków macicy jako zabieg małoinwazyjny niesie ze sobą znikomą ilość poważnych powikłań, stąd korzyści w większości przypadków przewyższają ryzyko. Do dnia dzisiejszego więcej niż kilkaset tysięcy kobiet na całym świecie znalazło ulgę dzięki tej bezpiecznej i prostej metodzie.

Wskazania i przeciwskazania 

Według wytycznych Kanadyjskiego Towarzystwa Ginekologii i Położnictwa, kandydatką do zabiegu embolizacji może być każda pacjentka z objawowymi mięśniakami, gdzie korzyści w postaci ustąpienie objawów po zabiegu przewyższają ryzyko komplikacji, u której nie stwierdza się przeciwskazań do wykonania zabiegu Należy zwrócić uwagę, że embolizacja mięśniaków macicy jako zabieg małoinwazyjny niesie ze sobą znikomą ilość poważnych powikłań, stąd korzyści w większości przypadków przewyższają ryzyko.

objawy miesniakow

Kluczowym elementem jest upewnienie się, że przyczyną zgłaszanych objawów są właśnie mięśniaki, a nie inna patologia. Przed kwalifikacją do embolizacji należy dokładnie ocenić jamę macicy i źródło/pochodzenie nieprawidłowego krwawienia. Jeśli przyczyną jest pojedynczy, niedużych rozmiarów mięśniak podśluzókowy, należy rozważyć wyłuszczenie histeroskopowe.
Badanie rezonansu magnetycznego w ocenie mięśniaków macicy ma przewagę nad badanie ultrasonograficznym, w szczególności w rozpoznaniu adenomiosy, niestety wadą jest jego mała dostępność. Z roku na rok coraz bardziej podnoszona jest wartość UFE w leczeniu adenomiosy. Kandyjskie wytyczne wskazują na możliwość wykonania zabiegu UFE u pacjentek ze współistniejącą adenomiosą i mięśniakami. We wskazaniach do UFE nie jest ograniczeniem ilość, ani rozmiar mięśniaków. W czasie jednego zabiegu leczone są wszystkie zmiany. Decyzja co do leczenia przy użyciu UFE powinna być podejmowana indywidualnie, w kontekście korzyści vs ryzyko. Liczba przeciwskazań jest stosunkowo niewielka. Do bezwzględnych przeciwskazań zaliczamy: ciąża, nowotwór, zakażenia dróg rodnych, miednicy lub zakażenie ogólnoustrojowe. Do pozostałych, względnych przeciwskazań zaliczamy uczulenie na jodowe środki cieniujące, niewydolność nerek, mięśniaki o wąskiej szypule, wkładka wewnątrzmaciczna.

Procedura w szczegółach

Kluczowym elementem przy embolizacji jest odpowiednia kwalifikacja pacjentek. Warunkiem koniecznym do skutecznej i bezpiecznej embolizacji jest niewątpliwie bardzo dobra współpraca radiologa zabiegowego z ginekologiem. W czasie wywiadu i badania podmiotowego ginekolog w pierwszej kolejności decyduje czy chora kwalifikuje się do jakiegokolwiek leczenia. Jedynie około 20 % chorych które mają mięśniaki, cierpią na objawy z nimi związane. Te właśnie pacjentki kwalifikują się do leczenia.

Pracownia angiograficzna

Przykładowa pracownia angioraficzna. Miejsce, w którym wykonywane są zabiegi embolizacji mięśniaków macicy. 

Badaniem obrazowym pierwszego rzutu jest przezpochowe USG., kolejnym krokiem jest wykonanie badania rezonansu magnetycznego niezbędnego do kwalifikacji radiologicznej. Mają one na celu wykluczenie innych, poza mięśniakami, patologii w obrębie miednicy. Niezbędne jest również zbadanie endometrium, w tym celu wykonuje się biopsję aspiracyjną metodą Pipella, wykonanie badania cytologicznego szyjki macicy i bakteriologicznego pochwy. 
Z badań laboratoryjnych należy wykonać: morfologie, próby krzepnięcia (INR, APTT) i nerkowe (kreatynina, mocznik) stężenie FSH w 3 dniu cyklu, OB i CRP, badanie ogólne moczu, test ROMA. Zabieg wykonuje się do 10 tego dnia cyklu.

Kontrola po embolizacji odbywa się w następującym schemacie: dzień po zabiegu USG, miesiąc po zabiegu kontrolna wizyta ginekologiczna, 3 miesiące po zabiegu kontrolny MR, w razie potrzeby badanie rezonansu magnetycznego wykonuje się w 6 i 12 miesiącu po zabiegu.

Embolizacja - wyjaśnienie

     Embolizacja tętnic macicznych jest nieinwazyjną, niechirurgiczną metodą leczenia, wymagającą, krótkiego 24/48 h pobytu w szpitalu. Jest wykonywana przy zastosowaniu znieczulenia miejscowego (ewentualnie znieczulenie nadoponowe) i charakteryzuje się bardzo szybkim czasem powrotu do zdrowia. Większość pacjentek powraca do pracy po paru dniach.

Angio room

W okolicy prawej pachwiny wykonywane jest nacięcie wielkości piega (2mm). Poprzez to nacięcie do tętnicy udowej wprowadzany jest cieniutki cewnik. Dzięki wskazówkom uzyskanym za pomocą fluoroskopii, w czasie rzeczywistym, wykwalifikowany lekarz cewnikuje tętnice, które odpowiedzialne są za dostarczanie krwi do mięśniaka/ów. Do tych naczyń wstrzykiwane są mikroskopijne cząsteczki, w celu zablokowania napływu krwi, która dostarcza "pożywienie" dla mięśniaków. Bez stałego zaopatrzenia w krew mięśniak zaczyna "obumierać" i kurczyć się.

Embolizacja zasadniczo leczy mięśniaki poprzez ich "zagłodzenie".

Skuteczność

     Literatura podaje, że embolizacja mięśniaków ma ogólną skuteczność 94%. Oznacza to, że 94% wszystkich pacjentek, które przeszły procedurę doświadczyło ulgi w objawach, a mięśniaki zmniejszały swoją objętość.

  • 95% pacjentek doznało natychmiastowej ulgi w ciężkich krwawieniach
  • 94% pacjentek doświadczyło 50-60% skurczenia się mięśniaków
  • 48% pacjentek, które zapragnęły mieć dziecko zaszło w ciążę
  • 90% pacjentek powróciło do pracy w okresie krótszym niż 10 dni

Możliwe efekty uboczne

     Embolizacja jest procedurą minimalnie inwazyjną i bardzo bezpieczną, lecz oczywiście istnieją pewne efekty uboczne i ryzyko. Najbardziej powszechnym jest uczucie bólu związane z czasowym niedokrwieniem, może być ono jednak kontrolowane za pomocą środków przeciwbólowych. Do innych efektów ubocznych zaliczyć można:

  • Mdłości i gorączkę u 1% pacjentek
  • Zakażenia prowadzające do wycięcia macicy u mniej niż 0,1 % pacjentek
  • Urazy tętnicy u mniej niż 1%.
  • Wczesna menopauza u mniej niż 3%.
  • Możliwe wydzielanie mięśniaka dopochwowo u 2%, co możę wiązać się z koniecznością podjęcia dodatkowych działań ginekologicznych
  • Niecelowana embolizacja, niezwykle rzadkie przypadki.

Prosimy o kontakt telefoniczny w celu omówienia

korzyści i ryzyka związanego z embolizacją w Twoim konkretnym przypadku.